testicoz.org

Test Çöz , Online Soru Çöz , İnteraktif Testler

2016-2017 müfredatına uygundur.
Tarih 4 Konu Anlatımı
UNİTE 1 XVIII. Yüzyılda Değişim ve Diplomasi
UNİTE 1 – 1.KONU 18. Yüzyılda Avrupa Devletlerinin Genel Durumu

– 18. Yüzyılda Avrupa’da mutlakiyet yönetimine dayalı merkezi krallıklar ve prenslikler bulunaktaydı.
– 18. yüzyıl, Avrupa’da devletlerarası politika ve çıkar çatışmalarında diplomasi ve ittifakların ön plana çıktığı bir dönemdir.
– Bu ittifakların oluşumunda, dini birlikteliklerin ve devletlerin milll çıkarları belirleyici olmuştur.
– Avrupalı devletler, Makyavelist düşüncelerle, zenginlik kaynaklarını ele geçirmek ve birbirlerine üstünlük sağlama mücadelesine girişmişlerdir.
– Makyavelizm’de amaca ulaşmak için her türlü araca başvurmak mübahtır.
– Avrupa’da akrabalık bağı olan devletlerarasında da Veraset Savaşları yaşanmıştır.
– Bu mücadeleler, devletlerin ekonomilerini bozmuş, devletleri çıkarları doğrultusunda ittifak kurmaya yöneltmiştir.

UNİTE 1 – 2.KONU III. Ahmet Dönemi

III. Ahmet Dönemi Siyasi Olayları

* Osmanlı Devleti’nin II. Viyana Bozgunu sonrası yaşadığı toprak kayıpları, halkın devlet yöneticilerine olan güvenini sarsmıştı.
* İstanbul’da çıkan bir ayaklanma ile II. Mustafa tahttan indirilerek III. Ahmet padişah oldu.
* III. Ahmet öncelikle iç güvenliği sağlamaya yönelik tedbirler aldı.
* Karlofça Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri alabilmek amacıyla Rusya, Venedik ve Avusturya ile savalar yaptı. Fakat kaybettiği toprakları geri alamadığı gibi yeni topraklar da kaybetti.
* Bu dönemde İran’la da Savaşlar yapıldı.

III. Ahmet döneminde gerçekleşen Siyasi olaylar nelerdir?

Osmanlı-Rus ilişkileri
* Rusya, 18. Yüzyılda Baltık Denizi üzerinden sıcak denizlere çıkabilmek için İsveç’le mücadeleye başladı.
* İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın Poltova Savaşı’nda Rus çarı I. Petro’ya yenilerek Osmanlı topraklarına sığındı.
* İsveç kralını takip eden Rus ordularının Osmanlı topraklarını tahrip etmeleri üzerine Osmanlı-Rus Savaşı başladı.
* 1711 yılında yapılan Savaşı Osmanlılar kazandı.
* Prut bataklıklarında Rus ordusunu yok etme fırsatını bulan Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa’nın yeniçerilere güvenmemesi üzerine Rusların teklifi ile Prut Antlaşması yapıldı (1711).

Prut Antlaşması’yla:

* Kaybedilen Azak Kalesi geri alındı.
* Rusya, İstanbul’da elçi bulunduramayacaktı.
* Rusya, Lehistan’ın iç işlerine karışmayacaktı.
* Demirbaş Şarl ülkesine serbestçe geri dönebilecekti.

Prut Antlaşması’nın Önemi

* Prut Antlaşması, Osmanlı Devleti’ne fazla bir katkı sağlamamış, ancak kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesini artırmıştır.

Osmanlı-Venedik İlişkileri

* Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması’yla Venedik’e bıraktığı Mora Yarımadası’nı geri almak istiyordu.
* Venedik’in Ortodoks Mora halkına baskı yapması üzerine Mora halkı Osmanlılardan yardım istedi. Ayrıca, Venedik’in Akdeniz’de Osmanlı gemilerine saldırmasıyla Osmanlılar, Mora Yarımadası’nı aldı (1715)

Osmanlı-Avusturya İlişkileri

* Osmanlıların Ruslara ve Venedik’e karşı başarılı olması, Avusturya’yı rahatsız etti.
* Karlofça Antlaşması’nın şartlarının çiğnendiğini ileri süren Avusturya, Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.
* 1716′da Osmanlı-Avusturya Savaşları başladı.
* Osmanlı Devleti, Petervaradin Savaşı’nda yenildi.
* Sadrazam Damat İbrahim Paşa’nın istegi, İngiltere ve Hollanda’nın aracılığyla 1718 yılında Pasarofça Antlaşması imzalandı.

Pasarofça Antlaşması’na göre;

* Mora Yarımadası, Osmanlı Devleti’ne bırakıldı.
* Dalmaçya kıyıları, Arnavutluk ve Hersek kıyılarındaki bazı kaleler Venediklilere bırakıldı. Böylece, Venedikliler Ege kıyılarından uzaklaştırılmış oldu.
* Belgrad, Banat, Sırbistan’ın kuzeyi ve Eflak’ın batısı Avusturya’ya verildi.

Belgrad’ın Kaybedilmesinin Osmanlı Devleti Açısından Sonuçları neler olabilir?

* Avrupa’da güçler dengesi Osmanlı’nın aleyhine döndü.
* Avusturya’nın Osmanlı topraklarına göz dikmesi, Osmanlı’yı yeni tedbirler alma yoluna itti.
* Osmanlı Devleti, Balkanlarda merkezi otoriteyi güçlendirdi.
* Kaybedilen toprakların geri alınma umudu sona erdi.
* Avrupa’yı yakından tanıma çabasına girildi.

Osmanlı-İran ilişkileri

* 18. Yüzyılda İran’da iç karışıklıklar çıktı. Bu sureçte Dağıstan, Osmanlı kontrolüne girdi.
* 16. ve 17. Yüzyıllarda Osmanlı-İran mücadelesinden faydalanan Ruslar güneye inip Azerbaycan’a komşu oldular.
* Osmanlılar, Rus yayılmasını engellemeye çalıştılarsa da başarılı olamadılar.
* Rus çarı I. Petro, İran ve Orta Asya üzerinden Hindistan’la doğrudan ticaret yapmak istiyordu. Bu amaçla, Hazar Denizi’ne donanma indirerek Hazar kıyılarına ve Kafkaslara hakim olmak istiyordu.
* Prut yenilgisi sonrası hedefini İran olarak belirleyen Rusya, İran’ın kuzeybatısını ele geçirdi.
* Osmanlı Devleti, Rusya’yı durdurmak için İran Seferi’ne çıktı.
* İran’ın Kafkasya topraklarına giren Osmanlılar, Rusya’nın daha güneye inmesini engelledi.
* Osmanlı-Rus Savaşının çıkma ihtimali üzerine Fransa’nın arabuluculuğu ile İstanbul Antlaşması imzalandı (1724).
* Bu antlaşmaya göre, İran’ın Kafkasya’daki toprakları iki devlet arasında paylaşıldı.
* Rusya, Azerbaycan topraklarını işgal etti.

Osmanlı Devleti’nin İran topraklarını Rusya ile paylaşma yoluna gitmesinin nedenleri nelerdir?
İran’ın Rusya ile baş etmesi mümkün değildi. Bu durumda Rusya Osmanlı’nın doğu sınırına komşu olacaktı. İran’a giren Osmanlı’nın burada daimi olarak kalması mümkün olmadığından ve Çar Petro’da Osmanlı ile savaşmak istemediğinden İran topraklarını Rusya ile paylaşarak durdurmayı tercih etti.

* Bu paylaşımı kabul etmeyen İran ile Osmanlı Devleti arasında aralıklarla devam eden savaşlar 1779 yılına kadar sürdü.
* Bu savaşlar sonunda, Ahmet Paşa Antlaşması (1731), İstanbul Antlaşması (1732), II. Kasr-ı Şirin (Kerden) Antlaşması (1746) antlaşmaları imzalandı.
* 1776-79 Savaşlarından bir sonuç alınamadı.
* 1639′da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşmasi ile belirlenen sınırlar günümüzde de büyük ölçüde geçerliliini korumaktadır.

UNİTE 1 – 3.KONU Avrupa’da Düşünce Alanındaki Gelişmeler

Avrupa’da Rönesans ve Reform hareketleri sonrası skolâstik düşünce sistemi yıkıldı.

· 17. yüzyılda Akıl Çağı, 18. Yüzyılda ise Aydınlanma Çağı denilen düşünce akımı ortaya çıktı.

· 18. yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkan her konuda akla öncülük tanıyan düşünce sistemine “Aydınlanma”, bu düşünce sistemi ile gelen yeni döneme ise “Aydınlanma Çağı” adı verilir.
· Aydınlanma Çağı’nda “aklın kullanılması ile doğru bilgiye ulaşabileceği” fikri temel olarak kabul edildi.
· Bu dönemde akıl, deney ve gözlem önem kazandı, doğa bilimlerinde büyük gelişmeler sağlandı.
Avrupa’da geçmişten kalan pek çok düşünce sistemi değişti, yerini akılcı düşünce sistemi aldı.
Avrupa’da mutlakiyet yönetimleri yıkıldı. Meşrutiyete ve demokrasiye dayalı yönetim biçimleri ortaya çıktı. Kilise kurumunun devlet ve toplum üzerindeki etkisi zayıflayarak yönetimde din ve vicdan özgürlüğünü sağlamayı amaçlayan laiklik anlayışı gelişti. Aydınlanmacı düşünürlerin yazılarıyla yaygınlaştırdığı özgürlükçü düşünceler Amerika Birleşik Devletleri’nin kuruluşunda ve Fransız İhtilali’nin çıkışında etkili oldu. Akılcı ve Aydınlanmacı düşünürlerin etkisiyle Avrupa’da bilimsel, siyasi ve toplumsal alanda görülen değişim, ekonomik gelişmeleri de etkilemiştir. Bilimsel alandaki gelişmeler, kol gücüne dayalı üretimden makine gücüne dayalı üretim biçimine geçilmesine neden olmuştur. Sanayi İnkılabı adı verilen üretim alanındaki değişim, Avrupa’da işçi sınıfı ve işçi hakları kavramlarının ortaya çıkmasına neden oldu. İşçi ve işveren sınıflarının çıkar çatışmalarına çözüm amaçlı olarak Aydınlanmacı düşünürler tarafından kapitalizm, liberalizm, sosyalizm ve komünizm gibi ekonomik ve siyasi akımlar ortaya çıktı.
Akıl ve Aydınlanma Çağı’nın Sosyal-Ekonomik ve Bilimsel Sonuçları 
¨· Bilimde akıl, deney ve gözlem yöntemi ön plana çıktı.
¨· Bilim ve teknoloji gelişti.
¨· Sanayi İnkılâbı ortaya çıktı.
¨· Ham madde ve pazar arayışı ortaya çıktı.
¨· İşçi sınıfı ortaya çıktı.
¨· Üretim arttı.
¨· Sağlık alanında gelişmeler oldu.
¨· Nüfus arttı.
¨· Toplumsal hayatta ayrıcalıklar kaldırıldı.
Akıl ve Aydınlanma Çağı’nın İdari ve Siyasi Sonuçları 
¨· Özgürlük, eşitlik, insan hakları, milliyetçilik kavramları ön plana çıktı.

 

¨· Fransız İhtilali çıktı.
¨· Mutlakıyet yönetimleri yıkıldı.
¨· Yönetimde demokrasi ve laiklik kavramları öne çıktı.
¨· Sömürgecilik, kapitalizm, liberalizm, komünizm ve sosyalizm kavramları ortaya çıktı.
¨· Milliyetçilik ve işçi haklarıyla ilgili ihtilaller ortaya çıktı.
¨· Devletlerarası bloklaşma ve rekabet oluştu.
¨· Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı çıktı.
18. Yüzyılda Gerçekleştirilen Bazı Buluşlar 
¨· 1701- Tohum makinesi üretildi.
¨· 1705- Buhar makinesi üretildi.
¨· 1714- Civalı termometre bulundu.
¨· 1721- Çiçek aşısı üretildi.
¨· 1728- Işık sapması keşfedildi.
¨· 1732- Çelik eritildi. Sülfürik asit üretildi.
¨· 1759- Deniz kronometresi bulundu.
¨· 1750- Samanyolu galaksisi bulundu.
¨· 1764- Buhar makinesi geliştirildi.
¨· 1768- Hidrojen keşfedildi.
¨· 1779- Çıkrık makinesi bulundu.
¨· 1783- Buharlı gemi yapıldı.
¨· 1788- Harman makinesi yapıldı.
¨· 1800- Pil üretildi.
UNİTE 1 – 4.KONU Rusya’nın Genişleme Politikası ve Osmanlı-Rus İlişkileri
  • 18. yyda Rus Çarı I. Petro, Rusya’nın hedeflerini bir politika olarak belirlemişti.

Rusya’nın Hedefleri

  • Sıcak denizlere açılmak.
  • Rusya’yı bir Avrupa devleti haline getirmek
  • Slavları ve Ortodoksları birleştirmek

Rusya’nın Sıcak Denizlere Açılabilmesi İçin;

  • Öncelikle Osmanlı’nın elindeki Kırım, Lehistan ve Kafkasya topraklarına,
  • Sonra da Balkanlara,
  • Hatta İstanbul Bogazı’na sahip olması gerekiyordu.
  • Güçlenen Rusya, tarihi hedeflerini gerçekleştirmek için Lehistan, Balkanlar ve Kırım’ı almak istiyordu.
  • Özellikle Kırım, Rusya için çok önemliydi. Osmanlı da Kırım’ı İstanbul’un kapısı olarak görüyordu.
  • Osmanlı Devleti, yarı bağımsızlık verdiği Türk ve Muslüman Kırım toprakları için savaşmaktan çekinmedi.

Rus-Avusturya İttifakı ile Osmanlı Devleti Arasındaki Savaşlar (1736-1739)

  • Rusya’nın Lehistan’ın iç işlerine karışması ve sınır olaylarını gerekçe göstererek 1736′da Kırım’ı işgal etmeleri üzerine osmanlı-rus ilişkileri bozuldu.
  • Padişah I. Mahmut döneminde, Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş açtı.
  • Savaş öncesi ittifak antlaşması yapan Avusturya ve Rusya birlikte hareket etti.
  • Buna gore; Rusya Kırım’ı, Avusturya da Sırbistan ve Bosna-Hersek’i alarak Osmanlı topraklarını paylaşacaktı.
  • Osmanlı’nın elindeki Azak Kalesi’ni alan Ruslar, Osmanlı’ya karşl savaşan İran’ı da desteklediler.
  • Ancak, Osmanlılar iki cephede başarılar elde etti.
  • Rusya’nın Kırım kuvvetlerine yenilmesi, İsveç’in Osmanlı Devleti’nin yanında savaşa girme ihtimali Rusya’yı barışa zorladı.
  • Osmanlı Devleti, Avusturya ve Rusya ile ayrı ayrı Belgrad Antlaşması imzaladı (1739).

Bu antlaşmaya göre;

  • Avusturya, Pasarofça Antlaşması ile aldıgı Belgrad’ı geri verdi.
  • Azak Kalesi yıkılmak şartıyla Rusya ‘ya verildi.
  • Rusya, Karadeniz’de hiçbir ticaret ve savaş gemisi bulunduramayacak, savaşta aldıgı yerleri geri verecekti.

Belgrad Antlaşması’nın Önemi 

  • Belgrad Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin Batı’da imzaladıgı son kazançlı antlaşmadır.
  • Osmanlı’nın Avrupa’ya açılan kapısı Belgrad, tekrar ele geçirmiş oldu.
  • Belgrad Antlaşması, Karadeniz’in Osmanlı’ya ait olduğunu belirten en son antlaşmadır.

1740 Kapitülasyonları

  • Belgrad Antllaşması’na arabuluculuk yapan Fransa 1740 kapitülasyonlarının sürekli hale gelmesini sağladı.

1535 ve 1740 kapitülasyonları arasındaki farklılıkları açıklayarak ve bu farklılıklardan yola çıkarak kapitülasyonların Osmanlı ekonomisi üzerindeki etkilerini tartışınız.
1535 kapitülasyonları padişahın saltanat süresince geçerli iken 1740 kapitülasyonları sürekli hale geldi. Avrupalı devletler sanayi inkılabını gerçekleştiremeyen Osmanlı’yı kapitülasyonlar sayesinde açık pazar haline haline getirerek Osmanlı ekonomisini çökerttiler.

Lehistan Sorunu ve osmanlı-rus Savaşı (1768-1774)

  • Rusya’nın Balkanlara ulaşabilmesi için Lehistan’ı ele geçirmesi gerekiyordu.
  • Rusya, 1763′te Leh kralının ölmesi üzerine istediği kişiyi kral seçtirmek için Lehistan’a bir ordu gönderdi. Bu gelişmeler sonrasında Lehistan’da ayaklanma çıktı.
  • Rus ordularından kaçan Lehler, Osmanlı topraklarına sığındı.
  • Lehleri takip eden Rusların, Osmanlı topraklarına saldırması ve Balkan milletlerini isyana kışkırtmaları üzerine osmanlı-rus Savaşı çıktı (1768)
  • Osmanlı-Rus Savaşı 6 yıl sürdü.
  • Ruslar, Eflak, Boğdan ve Kırım’ı işgal ettiler.
  • Ruslar, Baltık Denizi’ndeki donanmalarını Mora’ya kadar indirdiler. Mora halkını isyana teşvik ettiler. Mora’da çıkan isyanı Osmanlı Devleti bastırdı.
  • Bu gelişme üzerine, Rus donanması, Çeşme limanına yaptığı bir baskınla Osmanlı donanmasını yaktı (1770).

Rus donanması hangi güzergâhı izleyerek Çeşme’de Osmanlı donanmasını yakmıştır?

Baltık Denizi’nden hareket eden Rus Donanması Manş Denizi’ni geçerek Atlas Okyanusu’na açılmış, ardından Cebelitarık Boğazı’ndan geçerek Akdeniz’e girmiş ve Çeşme’ye kadar gelmiştir.

Grek Projesi Nedir?
Projeye göre Türkler Avrupa’dan atılacak, İstanbul merkez olmak üzere bir Rus prensinin yönetiminde Grek Devleti kurulacaktı.

Dakya Projesi Nedir? Eflâk-Boğdan ve Besarabya’da yani Dinyester ve Tuna Nehirleri arasında Dakya adıyla Rusya ve Avusturya’ya bağımlı bir devlet kurulacaktı.

Grek ve Dakya projelerini Rusların Osmanlı Devleti üzerindeki tarihi hedefleri açısından değerlendiriniz.

Grek Projesi

  • Rus prensi Potemkin’in “Doğu Sisteminin Büyük Planı” adıyla tanımladığı Osmanlı Devleti’ni yıkma projesidir.

Projeye göre; Türkler Avrupa’dan atılacak, İstanbul merkez olmak üzere bir Rus prensin yönetiminde Grek Devleti kurulacaktı. Rus Çariçesi II. Katerina, torununa Bizans’ın kurucusu Konstantin adını vermişti.
Dakya Projesi

  • Rusya ve Avusturya arasında Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla hazırlanan projedir.
  • Projeye göre, Eflak-Boğdan ve Beserabya’da (Tuna ve Dinyester arasında) Dakya adıyla bir devlet kurulacaktı.
UNİTE 1 – 5.KONU ABD nin Kurulması ve Fransız İhtilali

A-AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NİN KURULUŞU
Amerika kıtasının 1492 yılında keşfedilmesinden sonra İspanyollar, Portekizliler, Fransızlar ve İngilizler bu kıtaya gelerek koloniler kurdular.
Bu koloni topraklarına başta İngiltere’den olmak üzere Avrupa’dan gelen göçmenler yerleşti. Koloniler, İngiliz kralının atadığı valilerce yönetiliyordu.
Kolonilerde yaşayan halk bu durumdan memnun değildi. Amerika’yı yeni vatanları olarak kabul ediyorlardı.

Yedi Yıl Savaşları (1756-1763) ve Amerika’nın Bağımsızlık Mücadelesi
Yedi Yıl Savaşlarının Amerikan tarihine etkisi hakkında neler söyleyebilirsiniz?

  • İngiltere, Yedi Yıl Savaşları sonunda Fransa ve İspanya’yı yendi. Hindistan, Kanada ve amerikakıtasındaki Missisipi Nehri’nin doğusunu ele geçirdi. Ancak savaşlar sonunda İngiltere ekonomisi bozulmuştu. Bozulan ekonomisini sömürge ve kolonilere yeni ve ağır vergiler koyma yoluyla çözmeye çalışan İngiltere’ye tepkiler büyük oldu.
  • Amerika’daki İngiliz kolonilerinde isyanlar çıktı. Yedi Yıl Savaşları’nın intikamını almak isteyen Fransa, isyancılara silah ve cephane yardımı yaptı. Sonuçta koloniler, İngiltere’ye karşı zafer kazandılar.
  • Koloni temsilcileri, 1774 yıhnda Filedelfiya’da toplandılar.
  • Toplantıda İngiltere’nin kolonilerin izni olmadan vergi koyamayacağına dair karar alındı.
  • İsteklerinin reddedilmesi üzerine 1776′da ikinci kez toplanan kongre, İngiltere ile savaş kararı aldı.
  • Toplantı sonunda İnsan Haklan Bildirisi ilan edildi.
  • Kolonilerin komutanlığına George Washington getirildi.

Amerikan Bağımsızlık Bildirisi (4 Temmuz 1776)

  • 4 Temmuz 1776′da 13 İngiliz sömürgesi İnsan Hakları Bildirisi’ni kabul ederek bağımsızlıklarını ilan ettiler.
  • Amerika birleşik Devletleri’nin kuruluşu tüm dünyaya ilan edildi.

İnsan Haklan Bildirisi’nde;

    • Bütün insanlar özgür doğarlar, özgür yaşarlar.
    • Devlet ancak bu özgürlükleri korumak ve bunlardan herkesi eşit derecede yararlandırmak için vardır.

 

  • Özgürlüklere dokunan devlet kendi varlık nedenini yitirir.
  • İngiltere hükümeti, Amerikalıların özgürlüklerini ciğneyerek onları kendisine bağlayan temel sözleşmeyi bozmuştur.
  • Bu durumda serbest kalan Amerikan halkı, yeni bir hukumet kurmaya karar vermiştir.

Amerikan Bağımsızlık Bildirisi’ni demokrasinin gelişimi açısından değerlendiriniz.

  • Bu bildiri ile yönetim şekli demokrasi olarak benimsenmiştir.
  • İngiltere’ye karşı sekiz yıl süren savaş sonunda Amerikan kolonileri galip geldi.
  • İngiltere, 1783 yılında Versay Antlaşması’yla Amerikan kolonilerinin bağımsızlığını tanıdı.
  • Koloniler, anayasa hazırlayarak federal bir cumhuriyet yönetimine geçti.
  • Avrupa’dan Amerika’ya göçler oldu. Avrupa’da işsizlik azaldı.
  • ABD, dünya tarihini etkileyerek yeni bir denge unsuru oldu.

Türk-Amerikan İlişkilerinin Başlangıcı

  • Türk-Amerikan ilişkileri, Osmanlı’ya bağlı olan Cezayir Beylerbeyliği aracılığıyla kurulmuştur.
  • ABD ile Osmanlı’ya bağlı Cezayir, Trablus ve Tunus arasında ticaret antlaşması imzalanmıştır.
  • ABD, bu ticaretten dolayı Cezayir’e vergi ödemiştir.
  • Amerikalıların İstanbul’a ilk ziyareti 9 Kasım 1800′de olmuştur. Bu ziyarette Amerikalilar, padişaha çeşitli hediyeler sunmuştur.
  • Bu ziyaret sebebiyle, Akdeniz’e giren ilk Amerikan gemisi George Washington Fırkateyni olmuştur.

B-FRANSIZ İHTİLALİ
Fransız ihtilali’ni Hazırlayan Nedenler (Siyasi, Ekonomik, Fikri, Sosyal)

  • Fransa, ihtilal öncesi XVI. Lui tarafından mutlakıyetle yönetiliyordu.
  • Kral, nufusun çoğunluğunu oluşturan köylu ve burjuva sınıfını hiçe sayıyor, soylu ve ruhban sınıfına ayrıcalıklar veriyordu.
  • Ülke yönetiminde asillerin ve din adamlanmn çıkarları ön plana alınıyordu.
  • Ekonomik gücü elinde tutan ticaretle uğraşan burjuva ve üretimi sağlayan köylu sınıflarının yönetimde hiçbir hakları yoktu. Buna rağmen burjuva ve köylu sınıfından olanlar vergi ve savaş için asker vermek zorundaydı.
  • Fransa’nın Yedi Yıl Savaşları’ndan yenilgiyle çıkması, daha sonra Amerikan bağımsızlık mücadelesini desteklemesi ülke ekonomisini sarsmıştı.
  • Ayrıca, kral ve yöneticilerin lüks ve israf içinde yaşamaları fakir olan halka ağır vergilerle ezilmesine sebep oluyordu.
  • İngiltere ve ABD’de demokrasi yolundaki gelişmeler, aydınlanmacı düşünürlerin özgürlük, demokrasi ve eşitlik ile ilgili görüşleri Fransızları etkilemişti. Düşünürlerin devlet tarafından hapis cezalarına çarptırılmaları veya idam edilmeleri, halkın yöneticilerine olan kin ve nefretini artırıyordu.
  • Tüm bu eşitsizlik ve halkın artan bilinci ihtilalin sebeplerini oluşturur.

Fransız İhtilali’nin sebepleri Özetle;

  • Halkın çeşitli sosyal sınıflara ayrılması,
  • Kralık rejiminin baskısı,
  • Fransız aydınlarının etkisi,
  • Ağır vergiler, fakirlik,
  • ABD’nin kurulması, İngilizlerin Meşrutiyet’e geçişi ihtilalin sebepleridir.

Fransız toplum yaşantısının fransız İhtilali’ne katkısı neler olabilir?
Rahipler ve asiller toprakların üçte ikisine sahipken vergiyi köylüler veriyordu. Sanayii ayakta tutan, vergi veren burjuvaların siyasi hakkı yoktu. Adalet senyörler tarafından dağıtılıyordu. Kralın baskıcı ve beceriksiz yönetimi vardı.

Aydınlanmacı düşünürlere göre devletin varlık nedenleri nelerdir?
Bireylerin ilerlemesi ve refaha kavuşmasıdır.

İhtilalin Başlaması ve Genişlemesi

    • Ekonomik sıkıntılar yaşayan Fransa’da kral XVI. Lui, Eta Jenera meclisini topladı.
    • Meclisin toplanma sebebi yeni vergiler belirlemekti.
    • Mecliste soylular, rahipler ve halk temsilcileri arasında anlaşmazlık çıkınca kral meclisi kapattı.
    • Halk bu olay sonrasında ayaklandı.
    • 14 Temmuz 1789′da Bastil Hapishanesi ele geçirildi, tüm tutuklular serbest bırakıldı.

 

  • Halk temsilcileri, yeni bir anayasa yapmak için kurucu meclis oluşturdular.
  • Kurucu meclis, soyluların ve rahiplerin ayrıcalıklarına son vererek İnsan ve Vatandaş Haklan Bildirisi’ni ilan etti.

Bu bildiride özetle;

  • Yeni anayasa ile kralın yetkileri sınırlandı ve meşrutiyet sistemine geçildi.
  • Kral XVI. Lui, bu gelişmeleri kabul etmedigi için idam edildi (1792).
  • Fransız İhtilali, 1804 yılma kadar sürdü.
  • Bu tarihte Napolyon Bonapart, imparator seçildi.
  • Fransa’da Birinci imparatorluk Devri başladı.

Fransız ihtilali’nin Sonuçlan

  • Fransa’da feodalite yıkıldı.
  • Soyluların ve rahiplerin ayncalıkları kaldınlarak eşitlik ilkesi getirildi.
  • Millet egemenligi fikri yaygınlaşarak, mutlak krallıkların yıkılabileceği anlaşıldı.
  • Mutlak monarşi yıkılarak, egemenliğin halktan geldigi kabul edildi.
  • İnsan hakları, eşitlik, adalet, milliyetçilik, hürriyet, kardeşlik gibi kavramlar tüm dunyaya yayıldı.
  • Milliyetçilik fikrinin yayılması ile imparatorluklar dağılma sürecine girdi.
  • Fransız İhtilali sonuçları bakımından evrensel olduğundan Yakın Çag’ın başlangıcı kabul edildi.

Fransız ihtilali’nin osmanlıya Etkileri
Olumlu Etkisi

  • Osmanlı Devleti’nde demokrasi hareketlerinin başlamasına neden oldu. Tanzimat Fermanı’nı hazırlanmasına ve Meşrutiyet’in ilanına zemin hazırladı.

Olumsuz Etkisi

  • Çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti’ndeki azınlıklar milliyetçilik akımının etkisiyle ayaklandı ve bunun sonucunda toprak kayıpları yaşandı.

Fransız ihtilali’nin Avrupa ve Dünya Ülkelerine Etkileri

  • Fransız İhtilali’nin ortaya çıkardığı sonuçlar hala günümüz dünyasını etkilemeye devam etmektedir.
  • İhtilal sonrası çok uluslu yapıya sahip olan Avusturya, Prusya, İngiltere ve İspanya gibi devletler, ihtilalin doğurdugu fikirleri kendileri için tehlikeli gördüler.
  • Bu sebepler, 1793-1815 yılları arasında bu ülkelerle Fransa arasında İhtilal Savaşları denilen savaşlar yapıldı.
  • Fransa, Napolyon döneminde milliyetçilik fikrini rakip gördüğü ülkeleri parçalamak için siyasi bir araç olarak gördü.

Avrupa devletleri meternik sistemi politikasını hangi amaçla oluşturmuştur?

  • İhtilal Savaşları yüzünden bozulan Avrupa’nın siyasal durumunu düzenlemek ve Avrupa’nın gelecekte alacağı durumu belirlemek amacıyla tüm Avrupa Devletleri, Viyana’da büyük bir kongre topladılar.
  • Kongre başkanlığını Avusturya Arşidükü Meternik yaptı.
  • Kongrede alınan kararlar Meternik Sistemi adıyla duyuruldu.

Buna gore;

    • Avrupa’nın herhangi bir yerinde ihtilal yanlısı bir ayaklanma çıkarsa, birlikte hareket edilecek ve ayaklanma bastırılacaktı.
    • Ancak aldıkları bu kararları, Osmanlı Devleti’nde Yunanlıların başlattığı ayaklanma sırasında uygulamayıp, isyana destek verdiler.
    • Meternik Sistemi’ni uygulayan devletler yeni ayaklanmaların ortaya çıkışına engel olamadılar.
    • 1830 ve 1848 yıllannda Avrupa devletlerinde ihtilaller yaşandı.

 

UNİTE 1 – 6.KONU III. Selim Dönemi

III. Selim Dönemi Siyasi Olayları

  • Abdulhamid’in ölümünden sonra yerine III. Selim geçti.
  • Bu dönemde Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşları devam ediyordu.
  • III. Selim döneminde devlet, toprakları hala 3 kıtaya yayılmış büyük bir dünya devleti durumundaydı.
  • Ancak dünya gücü dengeleri Osmanlı’nın aleyhineydi.
  • 3. Selim, bir yandan devleti dış tehlikelere karşı korumaya çalışırken, diğer yandan devletin, özellikle ordunun yapısını çağın ihtiyaçlarına göre düzenleme çabasına girdi.

Osmanlı-Rus ve Osmanlı-Avusturya Savaşları (1787-1792)

    • Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım’ı Osmanlı Devleti’nden ayıran Rusya, 1783 yılında Kırım’ı işgal etmişti.
    • Rusya’nın Osmanll Devleti’nden başka toprak talepleri de vardı.
    • Kırım’ı askeri bir üs haline getiren Rusya, Avusturya ile ittifak yapmıştı.
    • Abdülhamit döneminde 1787′de başlayan savaşta Osmanlılar, Rusları Kırım’dan çıkarmaya çalıştı.
    • Avusturya, Rusya’nın yanında savaşa girdi.
    • Osmanlılar, Prusya ve İsvec ile ittifak yaptıysa da sonuç vermedi.
    • Osmanlı iki cephede birden savaşmak zorunda kaldı.
    • Fransız İhtilalinden etkilenen ve içte sorunlar yaşayan Avusturya savaştan çekildi.
    • Osmanlı Devleti ile 1791 yılında Ziştovi Antlaşması’nı imzaladı.
    • Avusturya, Orsova hariç savaş oncesi sınırlara döndü.
    • 1792′de Rusya ile Osmanlı Devleti arasında Yaş Antlaşması imzalandı.

 

Buna gore;

  • Kırım’ın Rusya’ya ait olduğu kabul edildi.
  • Dinyester Nehri, iki devlet arasında sınır kabul edildi.
  • Osmanlı Devleti, Kırım uzerindeki haklarını kaybederken Rusya’nın boğazlara yönelik tehdidi arttı.

Osmanlı-Fransız Savaşları (1798-1801)

    • İhtilalden sonra Fransa, yayılmacı bir politika izlemeye başladı. İtalya ve Avusturya ile yaptığı savaşları kazandı.
    • Venedik ve Arnavutluk’tan toprak kazanarak Osmanlı Devleti ile komşu oldu.
    • Fransa’nın amacı Osmanlı topraklarından pay almak ve Akdeniz’de söz sahibi olmaktı.
    • Fransa’nın hedefi Mısır’ı ele geçirmekti.
    • Bunun sebebi de, İngiltere’nin sömürgesi olan Hindistan’a giden yolları kontrol altına almaktı. Böylece İngiltere’ye ham madde akışını engelleyecek ve İngiliz ekonomisine darbe vuracaktı.
    • 1798′de Mısır’a asker çıkaran Fransa, Kahire’yi ele geçirdi.

 

Buna gore

  • Mısır,Osmanlı Devleti’nde kaldı.
  • İngiltere’ye Karadeniz’de ticaret yapma hakkı tanındı.
  • İngiltere ve Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki emelleri, Osmanlı Devleti’nin Fransa ile dostluğuna yeniden önem vermesine neden oldu. (İngiltere, Mısır’a yerleşmek istiyor, Ruslar Ege adalarında milliyetçilik propagandası yapıyordu.)
  • 1804 yılında Napolyon kendisini imparator ilan etti.
  • İngiltere ve Rusya, Fransa’ya karşı ittifak kurarak Osmanlı Devleti’ni Fransa’ya karşı kışkırttılar.
  • Osmanlı Devleti’nin bu istekleri kabul etmemesi üzerine 1806′da Rus-İngiliz ittifakı Osmanlı’ya saldırdı.

III. Selim Dönemi Islahatları

    • III. selim döneminde devletin siyasi, askeri ve ekonomik dengeleri bozulmuş durumdaydı.
    • Gelişen dünya şartları doğrultusunda ıslahatlar yapmak zorunluydu.
    • III. selim yapacağı ıslahatlar için Türk ve yabancı uzmanlara raporlar (layiha) hazırlattı.
    • Bir danışma meclisi (Meclis-i Meşveret) oluşturarak ıslahat yapma kararı aldı.
    • Yeniliklerde daha çok Fransa örnek alındı.
    • Ordu, ekonomi ve yönetim alanlannda değişiklikler yapıldı.

 

  • III. selim döneminde yapılan yeniliklere ve bu dönemde kurulan orduya Nizam-ı Cedit adı verildi.
  • Avrupa’nın önemli şehirlerine (Londra, Paris, Viyana ve Berlin) daimi elçilikler açıldı.
  • Yabancı dil eğitimine önem verildi.
  • Avrupa’da yazılan eserler Türkçe’ye tercüme edildi.
  • Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu. Bu ordunun masraflannı karşılamak için İrad-ı Cedit hazinesi oluşturuldu.
  • Askeri alanda Selimiye ve Levent kışlaları oluşturuldu.
  • Kara ve Deniz Muhendishaneleri, tersanecilik ve hafif topçu ocağı geliştirildi.
  • Yeni ordunun eğitimi için Avrupa’dan subaylar getirildi.
  • Yeni ordu, Napolyon’un Fransız ordusunu, Mısır’ı işgali sırasında Akka Kalesi önlerinde mağlup etti.
  • Vergiler düzenlendi.
  • Yerli malı kullanımı teşvik edilmiştir.
UNİTE 1 – 7.KONU 18. yy.da Osmanlı Yönetimindeki Değişim ve Islahatlar

a. osmanlı Devleti’nde Yönetim

    • Divan-ı Hümayun, osmanlı devlet mekanizasının temeliydi.
    • Divan-ı Hümayun’daki toplantılar padişah ve Kubbealtı vezirleri denilen devlet adamlarının katılımlanyla yapılıyordu.
    • Fatih’ten itibaren padişahlar Divan-ı Hümayun başkanlığını fiilen veziriazamlara bıraktılar.
    • Sokullu Mehmet Paşa’dan itibaren de veziriazamlar devlet yönetiminde birinci derece etkili olmaya başladılar.
    • Divan-ı Hümayun toplantıları 16. Yüzyıldan itibaren haftada dört güne, 17. Yüzyıldan itibaren de haftada iki güne indirildi.

Bab-ı Ali’nin Oluşumu

  • 18. yüzyıla gelindiğinde Divan-ı Hümayun toplantılan üç ayda bir yapılmaya başlandı ve önemini kaybetti. Kubbealtı vezirligi ve Divan-ı Hümayun kaldınldı.
  • Kubbealtı vezirleri yerine vekiller heyeti oluşturuldu.
  • Devlet işlerinin görüşüldüğü toplantılar, veziriazamların ve sadrazamların oturduğu konaklarda yapılmaya başlandı.
  • Şeyhülislamlar da vekiller heyetine girerek yönetimde etkili oldular.
  • Veziriazam konakları, Babıali (Yüksek kapı) adını alarak devlet yönetiminin merkezi haline geldi.
  • Veziriazam başkanlığında Babıali’de yapılan toplantılara, toplantının konusuna göre Şeyhülislam, yeniçeri ağası,
    kadıasker, reisülküttab, defterdar, nişancı ve istanbul kadısı katılırlardı.
  • II. Mahmut döneminde divan toplantıları haftanın bir günü Şeyhülislam konağında, bir günü de veziriazam konağında olmak üzere haftada iki kere toplanacak şekilde düzenlendi.
  • 19. yüzyılda Babıali’nin yapısı yeniden düzenlendi. Veziriazamlık başvekalete dönüştürüldü.
  • Hariciye, Mülkiye ve Maliye Nazırlığı gibi nazırlıklar kurularak bugünkü bakanlar kurulunun temeli atıldı.

Reisülküttab

  • 18. yüzyılda Babıali’nin yönetimde etkili hale gelmesiyle Nişancı’ya bağlı olarak çalışan Reisülküttab’ın önemi artmıştır.
  • Devletlerarası ilişkilerde diplomasinin öneminin artmasıyla Reisülküttab, devletin dış ilişkilerini yürütmeye başlamıştır.
  • Daha sonra bu makam, Dışişleri Bakanlığı’na dönüştürülmüştür.
UNİTE 2 En Uzun Yüzyıl
UNİTE 2 – 1.KONU En Uzun Yüzyıl

Güncelleme: 26 Kasım 2016 — 17:22

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Test Çöz | Online Test Çöz | İnteraktif Testler | © 2016 testicoz.org | Hakkımızda | İletişim | Kolay Menü | Site Haritası | Gizlilik Politikası | Yasal Uyarı | RSS