testicoz.org

Test Çöz , Online Soru Çöz , İnteraktif Testler

2016-2017 Müfredatına uygundur.

Coğrafya 4 Konu Anlatımı

UNİTE 1 Türkiye’nin Toprak,Su ve Bitki Varlığı
UNİTE 1 – 1.KONU Türkiye’de Toprak Tipleri ve Toprak Kullanımı

Türkiye’de Başlıca Toprak Tipleri
1. Zonal TopraklarKahverengi

  • Orman Toprakları:
    •  Organik madde bakımından zengindir bu nedenle rengi koyudur
    •  Kuzey Anadolu Dağlarının denize bakan yamaçlarında yaygındır.
    •  İyi yıkanmış bu topraklar çay ve kivi yetiştirmek için oldukça elverişlidir
  • Kırmızı Akdeniz Toprakları (Terra-Rossa):
    •  Organik madde bakımından zengin değildir
    •  Turunçgil, bağcılık ve zeytin tarımı yapılmaktadır.
    •  Marmara Bölgesinin güney kesimi ile Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaygın olarak görülmektedir
  • Kahverengi Bozkır Toprakları:
    •  Bozkır sahalarında, yıllık yağış miktarının 400 mm’nin altında olduğu yerlerde oluşur
    •  Organik madde bakımından fazla zengin değildir.
    •  Ülkemizin iç kesimlerinde yaygındır
    •  Genellikle tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır.
  • Kestane Renkli Bozkır Toprakları:
    •  Bozkır alanlarında yıllık yağış miktarının 400-600 mm olduğu yerlerde oluşur
    •  Organik madde bakımından zengindir.
    •  Ülkemizin iç kesimlerinde görülür
    •  Tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır.
  • Çernezyom (Kara Topraklar):
    •  Karasal iklimde çayır bitki örtüsü altında oluşur
    •  Erzurum-Kars çevresinde ve Doğu Karadeniz Dağlarında rastlanır.
    •  Üzerinde otluk alan olduğu için genellikle büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır.

2. İntrazonal Topraklar

  • Vertisoller:
    •  Sulama ile vertisoller çok verimli tarım topraklarına dönüşebilir.
    •  Buğday ve ayçiçeği tarımı yapılır.
    •  Kil oranı fazla olan bu toprakların işlenmesi zordur.
  • Tuzlu Topraklar:
    •  Kapalı havza veya eski göl tabanlarında oluşan topraklardır.  Tarım Yapılmaz
    •  Tuz Gölü çevresinde ve Konya Ovası’nda rastlanmaktadır.

3.Azonal Topraklar

  • Alüvyal Topraklar:
    •  Akarsuların taşıyıp biriktirdiği malzemelerden oluşur
    •  Akarsu birikinti ovalarında, Delta ovalarında ve eski göl tabanlarında yaygındır.
    •  Mineral ve organik madde bakımından zengindir
    Ülkemizde alüvyal toprakların görüldüğü başlıca alanlar:
    • Karadeniz kıyılarında; Bafra, Çarşamba ve Adapazarı ovaları.
    • Ege kıyılarında; Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes ovaları.
    • Akdeniz kıyılarında; Çukurova, Amik Ovası, Silifke ve Antalya ovaları.
    • İç kesimlerde; Erzurum, Erzincan, Muş, Erbaa, Niksar ve Konya ovaları
  • Kolüvyal Topraklar:
    • Ağaçlık ve ormanlık alanlarda yaygındır
    • Bağcılık ve bahçe tarımı yapılmaktadır.
  • Regosoller:
    • Regoseller kumlu topraklar olduğundan  son derece geç gelişir.
    • Ağrı ve Van’da bu topraklara rastlanmaktadır.

Türkiyede Toprağın Kullanımı

  • Tarımda
    Tarla arazisi,sebze, çiçek, meyve bahçeleri vb. yerlerde kullanılır 
  • Hayvancılıkta
    maki alanlarında kıl keçisi,bozkrlarda koyun, çayırlarda sığır yetiştiriciliği yaygındır.
  • Ormancılıkta
    Orman ürünleri elde edilir.Ormanların doğaya da katkısı önemlidir.
  • Sanayide
    Seramik, porselen, çömlek, tuğla ve kiremit üretiminde kullanılır

 

UNİTE 1 – 2.KONU Doğal Unsurların Göstergesi Bitkiler

Bu Konu Videolu Konu Anlatımı Şeklindedir
İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

UNİTE 1 – 3.KONU Türkiye’nin Su Varlığı

GAP: Su ile Gelen Değişim (Güneydoğu Anadolu Projesi)
Çok amaçlı bir proje olan GAP ile sosyal istikrar ekonomik büyüme ve  sürdürülebilir bir kalkınma projesidir.

GAP ile meydana gelen değişimler:

    • Sulu tarıma geçildi.
    • Tarımsal üretim ve verim arttı.
    • Tarıma dayalı sanayi gelişti.
    • İstihdam alanları arttı.
    • Enerji üretimi arttı.
    • Sebze üretimi arttı.
    • Su sporları başladı.
    • Su ürünleri üretimi arttı.
    • Şehirleşme oranı arttı.

Türkiye’nin akarsuları

Akarsularımızın başlıca özellikleri şunlardır;
• Boyları genellikle kısadır
• Akış hızları yüksektir.
• Rejimleri düzensizdir

Döküldükleri denizlere göre başlıca akarsularımız şunlardır;

  • Karadeniz’e dökülen akarsular:
    Çoruh, Yeşilırmak, Kızılırmak, Sakarya, Bartın Çayı, Filyos(Yenice)
  • Marmara denizine dökülen akarsular:
    Genellikle küçük olan bu akarsuların en önemlisi Susurluktur.
  • Ege denizine dökülen akarsular:
    Bakırçay, Gediz, Küçükmenderes, Büyükmenderesi, Meriç
  • Akdeniz’e dökülen akarsular:
    Aksu, Köprüçayır, Manavgat çayı, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Asi
  • Basra körfezine dökülen akarsular: Fırat ve Dicle
  • Hazar denizine dökülen akarsular: Aras ve Kura

Türkiye’nin gölleri

Türkiye’de göllerin toplandığı başlıca dört bölge vardır:

  • Göller Yöresi: Eğirdir, Burdur, Beyşehir ve Acıgöl
  • Güney Marmara: Sapanca, İznik, Ulubat, Kuş Gölleri
  • Van Gölü ve çevresi: Van gölü, Çıldır, Erçek, Nazik, Haçlı, Balık
  • Tuz Gölü ve çevresi: Tuz gölü, Akşehir, Eber, Ilgın

Oluşumlarına Göre Göller

  • Tektonik Göller:
    Tuz gölü, Sapanca gölü, İznik gölü, Manyas gölü, Burdur gölü, Eber gölü, Akşehir gölü, Hazar gölü
  • Karstik Göller:
    Salda gölü, Karagöl gölü, Kızören gölü, Timraş gölü, Akgöl
  • Buzul Gölleri:
    Aynalı göl, Kilimli göl, Karagöl,
  • Volkanik Göller:
    Nemrut gölü, Acıgöl, Meke tuzlası, Gölcük
  • Heyelan Set Gölleri:
    Tortum gölü, Sera gölü, Abant gölü, Yedigöller
  • Kıyı set gölleri:
    Büyükçekmece gölü, Küçükçekmece gölü, Durusu(terkos) gölü
  • Volkanik Set Gölleri:
    Erçek gölü, Nazik gölü, Haçlı gölü, Çıldır gölü, Balık gölü
  • Alüvyal Set Gölleri:
    Mogan gölü, Eymir gölü, Bafa(çamiçi) gölü, Köyceğiz gölü, Uzungöl
  • Karma Oluşumlu Göller:
    Bu göllerin oluşumunda birden fazla faktör etkilidir. Van gölü, Beyşehir gölü, Eğirdir gölü ve Kovada gölü örnek verilebilir.
  • Yapay Göller:
    Atatürk baraj gölü, Keban baraj gölü, Hirfanlı baraj gölü, Altınkaya baraj gölü, Adıgüzel baraj gölü vb
UNİTE 2 Nerede ve Nasıl Yaşıyoruz
UNİTE 2 – 1.KONU Türkiye’de Nüfusun ve Yerleşmenin Dağılımını Etkileyen Faktörler

Doğal faktörler

  • Yeryüzü şekilleri (dağların uzanışı, eğim, bakı, yükselti)
  • İklim koşulları (yağış, sıcaklık)
  • Su kaynakları
  • Kara ve denizlerin dağılışı
  • Jeolojik yapı ve toprak çeşitleri
  • Bitki örtüsü

Beşeri faktörler

  • Bilim ve teknolojideki gelişmeler
  • İç ve dış göçler
  • Ulaşım
  • Ekonomi (turizm, sanayi, ticaret, tarım, hayvancılık, madencilik, ormancılık,balıkçılık)
UNİTE 2 – 2.KONU Türkiye’de Yerleşmeler

Türkiye, dünyanın en eski yerleşim alanlarından biridir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır

  • Anadolu’nun coğrafi konumu
  • İklimin elverişli olması
  • Su kaynaklarının yeterli olması
  • Verimli tarım alanlarının bulunması
  • Ulaşım koşullarının uygun olması

Kırsal Yerleşme
İnsanların geçimini tarım ve hayvancılıktan sağladığı yerleşmelere kırsal yerleşme denir. Kırsal yerleşmeler köy ve köy altı yerleşmeleri olarak iki gruba ayrılır.

  1. Köy Yerleşmesi 
    Cami, okul, otlak, yayla, orman gibi ortak yaşam alanları bulunan, toplu ve dağınık biçimdeki meskenlerden oluşan, bağ, bahçe ve tarla gibi yerlerde tarımsal faaliyetlerin sürdürüldüğü yerleşmelere köy denir. Köylerin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Köylerde genel olarak çevredeki doğal yapı malzemeleri (taş, ahşap, kerpiç) kullanılarak evler yapılır.
  2. Köy Altı Yerleşmeler
    Çoğunlukla yılın sadece bir bölümünde geçici olarak kullanılan köy altı yerleşmeler, bir veya birkaç evden veya barınaktan oluşmaktadır.
    Örnekğin.
    • Mezra • Kom • Dam • Barla • Yayla • Güzle • Divan • Mahalle • Çiftlik • Oba • Ağıl
UNİTE 3 Türkiye’nin Nüfus Özellikleri ve Hareketleri
UNİTE 3 – 1.KONU Türkiye Nüfusunun Yapısal Özellikleri

UNİTE 3 – 2.KONU Türkiye Nüfusunun Tarihsel Gelişimi

Türkiye’de ölüm oranının doğum oranından çok düşük olması nüfusun artmasındaki temel etkendir.

Türkiye’deki nüfus artışının yıllara göre değişimi ve nedenleri şunlardır:

    • 1927-1940 arasında, Hatay’ın anavatana katılmasıyla nüfus artmıştır.
    • 1940-1945 arasında, II. Dünya Savaşı nedeniyle asker sayısı fazladır. Salgın hastalıklar nüfus artış oranını azaltmıştır.
    • 1950-1955 arasında, II. Savaşı ülkemizi fazla etkilemediğinden dolayı doğumlar artmıştır.
    • 1955-1960 arasında, ülkemizde nüfus artışının en fazla olduğu dönem yaşanmıştır.
    • 1960-1970 arasında, Avrupa’ya özellikle Almanya’ya işçi göçleri artığından nüfus artış hızı azalmıştır.
    • 1975-1980 arasında, nüfus artış hızı azalmaya devam etmiştir. Bunda doğum kontrolünün yaygınlaşması etkilidir.
    • 1980-1985 arasında, nüfus artışı görülmüştür. Bunda yurtdışına giden işçilerin dönmesi etkili olmuştur.
    • 1885-1990 arasında, nüfus artış hızı azalmıştır.
    • 1990-2000 arasında, eğitimli nüfusun artması ve kadının iş hayatında etkili olması nüfus artış hızını azaltmıştır.
    • 2000 ve sonrasında, nüfus artış hızı azalmaya devam etmiştir.
UNİTE 3 – 3.KONU Ülkemizde Göçler
  • İÇ GÖÇLER: Ülkemizde, kırsal alanlarda geçim zorluğu, buna karşılık şehirlerde başta sanayi olmak üzere diğer sektörlerde iş bulma imkânları kırdan kente göçü teşvik etmektedir.

    En çok göç alan iller: İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Mersin, Antalya ve Kocaeli’dir.
    En çok göç veren iller: Adıyaman, Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Hakkâri ve Muş’tur

  • DIŞ GÖÇLER: Türkiye’de dış göç hareketi 1960’tan sonra iş gücüne ihtiyaç duyan Batı Avrupa’nın sanayileşmiş ülkelerine gidişle başlamıştır. Sovyetler Birliği’nin dağılması ile yeni kurulan Türk Cumhuriyetlerine de 1991’den itibaren Türkiye’den göçler olmuştur

Göçün Nedenleri

  • Hızlı nüfus artışı
  • Miras yoluyla tarım topraklarının parçalanması
  • Tarımda makineleşme nedeniyle işsizliğin oluşması
  • Yüzey şekilleri nedeniyle tarım topraklarının küçük ve parçalı olması
  • Tarımsal üretimdeki verim düşüklüğü
  • İş imkânlarının kısıtlı olması
  • Eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlerden yararlanma isteği

Göçün Sonuçları

  • Nüfus dağılışında dengesizlik
  • Çarpık kentleşme, çevre kirliliği, belediye hizmetlerinde aksama
  • Şehirlerde işsizlik
  • Eğitim ve sağlık olanaklarında aksama
  • Şehir yaşamına uyum zorluğu

Göçü Önlemek İçin Alınabilecek Önlemler

    • Modern tarım yöntemleri yaygınlaştırılmalı.
    • Besi ve ahır hayvancılığı geliştirilmeli.
    • Tarıma dayalı sanayi kolları, kırsal alanlara kaydırılmalı.
    • Kırsal alanlarda eğitim, sağlık, yol, su, elektrik gibi hizmetler yaygınlaştırılmalı.
UNİTE 4 Kıtaların Keşfi ve Küçülen Dünya
UNİTE 4 – 1.KONU Dünyanın Keşfi – Coğrafi Keşifler

Dört ya da beş yüzyıl önce Avrupalılar, kendilerini Asya ve Afrika’ya fakir olarak görüyorlardı, Çünkü o dönem içinde zenginlik ve bolluk anlamına gelen, Kağıt,Porselen,Halı,Kilim veya mücevherler gibi çok değerli eşyalar İpek ve Baharat Yolları ile taşnıyordu ve bu yollar büyük ölçüde Türklerin elindeydi

  • İpek Yolu
    Çin’den başlayarak Anadolu ve Akdeniz aracılığıyla Avrupa’ya kadar uzanan ve dünyaca ünlü ticaret yoludur. İpek Yolu sadece tüccarların değil, aynı zamanda güzergahında bulunan bir çok medeniyet arasındada kültür alış verişini sağlayan önemli bir yoldu
  • Baharat Yolu
    Asya ve Avrupayı birbirine bağlayan yoldur, baharatlar Hindistan ve Mısır üzerinden karayoluyla taşınıyordu Avrupa ülkelerine

Bu Dönemde İpek ve Baharat Yolunun Türklerin elinde olması Avrupada yeni yol arayışına teşvik etti işte bunlar Coğrafi keşiflerini ilk başlama düşünceleriydi

Coğrafi Keşiflerin Nedenleri

  • Pusulanın İcadı
  • Açık denizlere dayanıklı gemilerin yapılması
  • İnsanların coğrafi bilgilerini gelişmesi
  • Hristiyanlığı Avrupa dışındaki insanlara yayma isteği

Önemli Keşifler

1869 da açılan Süveyş kanalı ile 1914 te açılan panama kanalı ticaret yollarını yeniden değiştirmiştir

UNİTE 4 – 2.KONU Bölgeler Ve Ülkeler Arası Etkileşimde Teknolojinin Rolü

İnsan iletişimi diğer canlılardan farklı olarak belli başlangıç ve bunu izleyen bir gelişme süreci içerir. İnsanlar ilk olarak konuşmayı başarmışlardır. Böylece sözlü iletişim doğmuştur. Sözlü kültürde bilgi ve haber aktarımı kulaktan kulağadır. Bu yüzden zamanla aktarılanlar doğruluğundan sapabilmektedir.
Yazının icat edilmesi ile yazılı kültür doğdu. Yazılı kültürde bilgilerin depolanması ve doğru bir şekilde iletilmesi mümkün oldu.

İletişim Alanındaki Önemli Buluşlar

    • M.Ö. 4000 Sümerler ilk yazıyı kullandı.
    • M.Ö. 105 Çinliler kağıdı kullandı.
    • M.S. 1473 Matbaa icat edildi.
    • M.S. 1826 İlk fotoğraf denemeleri sonuç verdi.
    • M.S. 1837 İlk fotoğraf makinesi yapıldı.
    • M.S. 1861 Telefon icat edildi.
    • M.S. 1877 Ses kayıt makinesi icat edildi.
    • M.S. 1895 İlk sinema filmi yapıldı.
    • M.S. 1900 Fotoğraf makinesi yaygınlaştı.
    • M.S. 1913 Telefon kablosu üzerinden gönderi yapabilen faks geliştirildi.
    • M.S. 1915 Kıtalar arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.
    • M.S. 1925 Radyo istasyonları kuruldu.
    • M.S. 1926 İlk televizyon dünyaya tanıtıldı.
    • M.S. 1928 Renkli televizyon üretildi.
    • M.S. 1936 İngiltere’de halka ilk televizyon yayını yapıldı.
    • M.S. 1962 Uydu aracılığı ile okyanus ötesi yayın yapıldı.
    • M.S. 1977 Kişisel bilgisayar üretildi.
    • Nüfusun artması köyler ve şehirlerin kurulması, uzaklarla haberleşme yöntem ve tekniklerini bulma ihtiyacını dğurmuştur.
    • Amerika yerlileri dumanla, Afrika yerlileri davullarla haberleşmeyi sağlamışlardır.
    • Haberleşmede posta güvercinlerini ilk kullanan Mısırlılar olmuştur. Bu yöntem askeri ve devlet yazışmalarında yüzyıllar boyunca kullanılmıştır.
    • Matbaanın bulunması ile basılı kültür doğmuştur. Kitap ve gazeteler fazla sayıda basılarak geniş kitlelere ulaştırılmıştır.
    • 1844′de ilk telgraf hattı kuruldu. Böylece elektronik iletişim başladı, iletişim kağıt ve mürekkepten başka boyuta taşınmış oldu. Telgraf ile başlayan bu gelişme bilgisayar teknolojisine kadar ulaşmıştır.
    • Uyduların gelişmesi ile dijital televizyon ve radyo yayıncılığı başladı.
    • 20. yüzyılda bilgisayarın yaşamımıza girmesiyle bilgiyi depolama ve kullanma hız kazanmış ve ülkeler arası sınırları ortadan kaldırmıştır.

Teknolojinin Önemi
Ülkelerin gücü, sahip olduğu zengin hammaddeye bağlı olduğu kadar bu hammaddeyi işleyebilecek teknolojiyi de uygulama alanlarına sokabilmelerine bağlıdır. Teknolojiyi kullanabilen toplumlar daha hızlı ve daha çok gelişmişlerdir.

UNİTE 4 – 3.KONU Dünyayı Birbirine Bağlayan Ağlar Ulaşım

UNİTE 5 Doğal Afetler ve Toplum
UNİTE 5 – 1.KONU Doğal Afetler

Doğal Afetler Konusu Videolu Konu Anlatımlı Şekilde Paylaşılmıştır Videoları İzlemek İçin Konu Başlıklarına Tıklayın

  1. Depremler, Tsunami, Volkanlar 
  2. Kuraklık, Erozyon, Kütle Hareketleri
  3. Sel ve Taşkın, Çığ, Fırtına, Kasırga, Hortum
UNİTE 5 – 2.KONU Doğal Afetler Karşısında Alınması Gereken Önlemler

Afet öncesinde yapılması gerekenler:

  • Afet yönetimi ve planlaması yapılmalıdır.
  • Afet riski olan yerler belirlenmelidir.
  • Erken uyarı, izleme ve ikaz sistemi kurulmalıdır.
  • Eğitim ve tatbikatlar yapılmalıdır.
  • Afetlere karşı hazırlıklar yapılmalıdır.

Afet sırasında yapılması gerekenler:

  • Afet olayına müdahale edilmelidir.
  • Arama ve kurtarma çalışmalarına acilen başlanmalıdır.
  • İlk yardım ve tedavi süreci başlatılmalıdır.
  • Yiyecek, su, barınak ilaç temini ve dağıtımı yapılmalıdır.

Afet sonrasında yapılması gerekenler:

  • Afetlerden sonra iyileştirme ve yeniden inşa faaliyetleri uygulanır.

İyileştirmeye yönelik olarak,

  • Geçici iskan alanları oluşturulmalıdır
  • Eğitim, sağlık, psikolojik destek, ulaşım ve haberleşme alanında tedbirler alınmalıdır

Yeniden inşaya yönelik olarak,

  • Kalıcı konut, kara yolu, enerji nakil hatları, kanalizasyon ve içme suyu ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çalışmaları yapılmalıdır
Güncelleme: 26 Kasım 2016 — 14:52

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Test Çöz | Online Test Çöz | İnteraktif Testler | 2017 testicoz.org | Hakkımızda | İletişim | Kolay Menü | Site Haritası | Gizlilik Politikası | Yasal Uyarı | RSS